Narcisme (omgaan met)

Leven met een narcist in je directe omgeving kan veel impact hebben op je leven. Narcisten zijn moeilijke mensen om mee om te gaan. Ze kunnen veel verdriet en onzekerheid veroorzaken bij de personen die dichtbij hen staan. Heb jij geleefd (of leef je) met een persoon met narcistische persoonlijkheidskenmerken en ervaar je hierdoor klachten? Dan kan het helpen hier met iemand over te praten.

Wat is narcisme? 

Wat is narcisme? Als we het Van Dale vragen is de definitie van narcisme: ‘ziekelijke liefde voor zichzelf’. Iemand met een narcistische persoonlijkheidsstoornis (ook wel: een narcist) vindt zichzelf belangrijker dan anderen. Een narcist houdt weinig rekening met andere mensen en kan zich slecht (of niet) inleven in een ander. De ene narcist is natuurlijk de andere niet. Waar de ene persoon alleen narcistische trekken heeft, heeft een ander echt een narcistische persoonlijkheidsstoornis.

Hoe herken je een narcist? 

Drie kenmerken waar je een narcist aan herkent zijn:

  1. Overdreven zelfwaardering
  2. Grote behoefte aan bewondering
  3. Gebrek aan empathie

Toch is het herkennen van een narcist niet altijd even makkelijk. Waar sommige narcisten openlijk om veel aandacht vragen, is het narcisme bij anderen meer verborgen. Zij schreeuwen niet openlijk om aandacht en aanbidding, maar laten hun ‘goede daden’ op subtiele wijze doorschemeren. Narcisten ‘gebruiken’ anderen vooral voor hun eigen doelen, maar ook dit heb je niet altijd direct in de gaten.

Naast de drie hoofdkenmerken kenmerkt narcisme zich door:

  • Obsessie voor eigen uiterlijk en/of persoonlijkheid
  • Egoïstisch gedrag
  • Dominant gedrag
  • Veel ambitie
  • Weinig ruimte voor kritiek en afwijzing

Verborgen narcisme 

We noemden het al even: sommige narcisten zijn lastig te herkennen. Hun vorm van narcisme noemen we ‘verborgen narcisme’. Deze zogenaamde ‘stille narcisten’ zien zichzelf als middelpunt van het universum en hebben een extreem groot gevoel van eigenwaarde, maar gedragen zich niet opvallend. Dit dus in tegenstelling tot extraverte narcisten die openlijk opscheppen en om waardering vragen. De zogenaamde empathie die een stille narcist lijkt te hebben is vaak een farce. Van binnen is dit type narcist net zo egoïstisch en berekenend als een extraverte narcist.

Waar komt narcisme vandaan? 

Er zijn meerdere zaken die een narcistische persoonlijkheidsstoornis kunnen veroorzaken. Het is vaak een combinatie van factoren. Drie oorzaken op een rijtje:

  1. Narcisme is erfelijk. Gevoeligheid voor het ontwikkelen van narcisme is aangeboren.
  2. Narcisme door opvoeding. Opvoeding kan bijdragen aan het ontwikkelen van narcisme. Hebben jouw ouders nooit grenzen aangegeven? Dan kan het zijn dat je denkt alles aan te kunnen. Kinderen van prestatiegerichte ouders kunnen het gevoel krijgen dat hun prestaties nooit genoeg zijn. Ook dit kan leiden tot narcistische trekken. Maar ook te veel complimenten kunnen leiden tot narcisme en slecht kunnen omgaan met kritiek.
  3. Narcisme veroorzaakt door trauma of stress. Niet bij iedereen bekend, maar narcisme kan ook door stress of een traumatische ervaring ontstaan. Door iets als misbruik kan stress ontstaan, waarbij iemand narcisme als overlevingsmechanisme inzet. Een manier om zwakheden en emoties te verdringen.

Leven met een narcist 

Leven met iemand die lijdt aan een narcistische persoonlijkheidskenmerken of persoonlijkheidsstoornis is intens. Omgaan met een narcist kost nu eenmaal veel energie. Ook heb je als ‘partner van’ of ‘kind van’ niet altijd door hoeveel macht de narcist al over je heeft. Zoals gezegd is manipulatie een veelvoorkomende eigenschap van narcisten. Zo kan het zijn dat jij je op een dag ineens realiseert dat je geïsoleerd bent geraakt van vrienden en familie en je steeds afhankelijker bent geworden van – bijvoorbeeld – jouw narcistische partner. In ernstige gevallen komt in relaties met een narcist verbaal of fysiek geweld voor.

Omgaan met narcisme. Vraag om hulp

Omgaan met een narcist is moeilijk. Of het nu je moeder is, een vriendin of jouw partner; omdat een narcist weinig geeft om jouw gevoelens zal deze persoon al snel over je heen walsen. Wanneer het je niet lukt om op ontspannen wijze te leven met een narcistisch persoon en je hierdoor klachten ervaart, vraag dan om hulp. Soms ben je al geholpen met enkele sessies gesprekstherapie. Ook kan een psycholoog je helpen om te gaan met je eigen onzekerheid. Wanneer jouw omgang met een narcistisch persoon heeft geleid tot een trauma, dan kan EMDR of ACT een uitkomst zijn.

Leren omgaan met narcisme 

Het liefste laat je een narcist niet te dichtbij komen. Toch ontkom je er soms niet aan. Omdat je verliefd bent op een narcistisch persoon, je baas een narcist is of wanneer het gaat om een familielid. Wil jij hulp om jouw ervaringen te verwerken en om te leren gaan met narcisme? Onze psychologen luisteren graag naar jouw verhaal.

Kosten en vergoeding voor behandeling 

Meer informatie over de kosten van onze behandelingen – en de mogelijkheden voor vergoeding vanuit de zorgverzekering – vind je op de pagina Tarieven & Vergoeding.

Laat ons helpen. 

Onze psychologen en therapeuten helpen je graag op weg. Om jouw ervaringen te verwerken of sterker in je schoenen te staan in jouw contact met een narcist. Meer weten? Meld je dan aan via onderstaande button. Je bent op korte termijn welkom voor een vrijblijvend (en kosteloos) kennismakingsgesprek.

Staat jouw hulpvraag er niet tussen?

Neem dan gerust contact met ons op om te kijken hoe we jou verder kunnen helpen.

Onze psychologen & therapeuten die kunnen helpen

Behandelaren voor 18+

Simone psycholoog Amsterdam
Simone

Psychosociaal ACT-therapeut​

Astrid

Psychosociaal therapeut

Natasha

Psychosociaal ACT-therapeut​

Nienke

Psychosociaal ACT-therapeut​

Jolentha

Psychosociaal ACT-therapeut​

Fanny

Psychosociaal therapeut

Nikolien

Psychosociaal therapeut

Jolentha

Psychosociaal ACT-therapeut​

Kim

Psychosociaal ACT-therapeut

Moniek

Psychosociaal therapeut

Moniek

Psychosociaal therapeut

Behandelaren voor jeugdigen (14 tot 18)

Momenteel zijn onze jeugdtherapeuten te vinden in Hillegom en Wormer.

Jolentha

ACT-jeugdtherapeut

Kim

ACT-jeugdtherapeut

Utrecht - de Bilt
Fanny

Psychosociaal therapeut

Online therapie
Moniek

Psychosociaal therapeut​

Scroll naar boven